การบินไม่ใช่เรื่องของทักษะการควบคุมเครื่องเพียงอย่างเดียว แต่หมายรวมถึง “การควบคุมตัวเอง” ด้วย
.
และการรู้ว่าตัวเองมีสไตล์การเรียนรู้แบบไหน ก็สำคัญไม่แพ้ไปกว่าการรู้ว่าเชื้อเพลิงในถังเหลืออยู่เท่าไหร่
.
เมื่อเรารู้จุดแข็ง เข้าใจจุดอ่อนของสไตล์การเรียนรู้ของตัวเอง เราจะยิ่งเสริมปีกของเราให้แกร่ง และซ่อมปีกที่เปราะบางให้โบยบินไปได้ไกลกว่าเดิม
.
นี่คือสิ่งที่ เดวิด โคล์บ์ (David Kolb) นักจิตวิทยาด้านการศึกษา เสนอผ่าน Experiential Learning Theory และแบบทดสอบชื่อดังที่เรียกว่า Learning Style Inventory (LSI)
…..
โมเดลแห่งการเรียนรู้ของโคล์บ์
.
โคล์บ์อธิบายว่า มนุษย์เรียนรู้ผ่านสองแกนสำคัญได้แก่
.
แกนที่ 1คือ ประสบการณ์ตรง (Concrete Experience) และ แนวคิดนามธรรม (Abstract Conceptualization)
.
แกนที่ 2 คือ การสังเกตแบบสะท้อนคิด (Reflective Observation) และ การทดลองลงมือทำ (Active Experimentation)
.
เมื่อนำสองแกนนี้มาตัดกัน จะเกิด 4 รูปแบบของการเรียนรู้ ที่แตกต่างกัน จำแนกได้ดังนี้
.
1. Convergent – ผู้แก้ปัญหาเชิงเทคนิค
2. Divergent – ผู้สร้างสรรค์และเปิดมุมมอง
3. Assimilative – ผู้คิดวิเคราะห์เชิงทฤษฎี
4. Accommodative – ผู้ลงมือทำและปรับตัวเร็ว
.
งานวิจัยของ NASA ได้ใช้เครื่องมือของโคล์บ์เพื่อศึกษานักบินกองทัพอากาศสหรัฐ พบว่า
.
นักบินส่วนใหญ่เป็นแบบ Convergent และรองลงมาคือ Assimilative
…..
แล้วเราจะรู้ได้อย่างไรว่าเราเป็นแบบไหน ?
.
คำตอบคือใช้เครื่องมือ Learning Style Inventory (LSI) ของโคล์บ์ เป็นแบบสอบถามที่ช่วยบอกว่า เราอยู่ในสไตล์ใด
.
ปัจจุบัน LSI พัฒนาไปหลายเวอร์ชัน (เช่น 3.0, 4.0) และมีให้ทำออนไลน์ (ส่วนใหญ่เป็นแบบมีลิขสิทธิ์)
.
หากไม่ได้ทำแบบสอบถามนั้นก็ไม่เป็นไร ลองมาอ่านเนื้อหาต่อจากนี้ก่อน บางทีเราอาจสำรวจตัวตนของเราเองก่อนในเบื้องต้นได้ ว่าเราเข้าข่ายแบบใด
.
นักบิน 4 แบบ (ลักษณะ ข้อดี-ข้อเสีย และวิธีปรับสมดุล)
.
1. Convergent – ผู้แก้ปัญหาเชิงเทคนิค
.
“ตรงประเด็น เร็ว แม่น”
.
เก่งการนำทฤษฎีไปสู่การปฏิบัติ คิดเชิงตรรกะ มุ่งหาคำตอบที่ถูกต้อง
.
ใน cockpit นักบินประเภทนี้ มักตัดสินใจเร็วและเฉียบขาด โดยเฉพาะปัญหาเชิงเทคนิค เช่น การวิเคราะห์ระบบ
.
ข้อดี – ตัดสินใจได้เร็วในสถานการณ์ชัดเจน
ข้อเสีย – อาจมองข้ามมุมมองด้านมนุษย์หรืออารมณ์ความรู้สึกของทีม
.
แนวทางการปรับสมดุล – ฝึกใช้ CRM และเสริม Empathy เพื่อฟังและเข้าใจความรู้สึกของเพื่อนร่วมงาน
…..
2. Divergent – ผู้สร้างสรรค์และเปิดมุมมอง
.
“มองกว้าง แต่ลังเล”
.
ถนัดการมองสถานการณ์หลายมุม ชอบ brainstorming และชอบเล่าเรื่อง
.
ในห้องบรีฟ มักเป็นคนที่มีมุกตลก ช่วยสร้างพลังบวกให้ทีม
.
ข้อดี – เก่งการสื่อสารและการวางแผน เหมาะกับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงเร็ว
ข้อเสีย – อาจตัดสินใจช้า เพราะลังเลเมื่อเจอทางเลือกที่มีหลายทาง
.
แนวทางการปรับสมดุล – ฝึกการตัดสินใจภายใต้เวลาจำกัด (time-critical decision) และฝึกปฏิบัติจริงใน simulator (เครื่องฝึกบินจำลอง)
…..
3. Assimilative – ผู้คิดวิเคราะห์เชิงทฤษฎี
.
“คิดลึก แต่ช้า”
.
ชอบวิเคราะห์ข้อมูล เชื่อมโยงแนวคิด และสร้างแบบจำลอง
.
ในการบิน พวกเขาคือคนที่แม่นยำเรื่องกฎกติกาการบิน แม่นทฤษฎี จ้าวหลักการ รู้ลึกในระบบต่าง ๆ
.
ข้อดี – รอบรู้เชิงทฤษฎี เข้าใจระบบเชิงลึก
ข้อเสีย – อาจชะลอการตัดสินใจเพราะวิเคราะห์มากเกินไป (analysis paralysis)
.
แนวทางการปรับสมดุล – ฝึกสถานการณ์ที่บังคับให้ action เร็ว เพื่อ balance ระหว่าง “การคิด” และ “การลงมือทำ”
.
…..
.
4. Accommodative – ผู้ลงมือทำและปรับตัวเร็ว
.
“ทำจริง ปรับไว แต่บางทีก็พลาดง่าย”
.
ชอบเรียนรู้จาก trial & error กล้าลองสิ่งใหม่ ๆ ปรับตัวเร็วภายใต้แรงกดดัน
.
ใน cockpit พวกเขาคือนักบินที่พร้อมกระโจนเข้าจัดการปัญหา แม้ยังไม่แน่ใจเต็มร้อย
.
ข้อดี – รับมือสถานการณ์ฉุกเฉินได้อย่างรวดเร็ว ปรับตัวเก่ง
ข้อเสีย – เสี่ยงเรื่องการตัดสินใจเร็วเกินไป โดยที่ยังไม่คิดให้รอบด้าน
.
แนวทางการปรับสมดุล – ใช้ debrief และ feedback เพื่อเชื่อมโยงประสบการณ์เข้ากับหลักการและทฤษฎี
….
อันที่จริง .. ไม่มีแบบไหนดีที่สุด แต่การรู้เท่าทันตัวเองนั้น .. คือกุญแจ
.
– Convergent อาจแก้ปัญหาเชิงเทคนิคได้เร็ว แต่ถ้าไม่ฟังใคร ก็พลาดเรื่องมนุษย์
– Divergent อาจสร้างสรรค์ แต่ถ้าไม่ตัดสินใจสักที ก็เสียเวลา และอาจไม่ทันการ
– Assimilative อาจรู้ลึก แต่ถ้าไม่กล้าลงมือ ก็ไม่เกิดผล
– Accommodative อาจเก่งในการแก้ไขปัญหาฉุกเฉิน กล้าเสี่ยง กล้าลอง แต่ถ้าไม่คิดรอบด้าน ก็เป็นความเสี่ยง
…..
การรู้ว่าเราอยู่ตรงไหน จึงสำคัญที่สุด
.
เพื่อที่จะได้ใช้จุดแข็งของตัวเองให้เป็นประโยชน์ และปรับปรุงจุดอ่อนให้แข็งแรงขึ้น
.
ในห้องนักบิน เราไม่ได้เรียนรู้แค่การ “ควบคุมเครื่อง” แต่เราเรียนรู้การ “ควบคุมตัวเอง”
.
และเมื่อเรารู้จักสไตล์การเรียนรู้ของเราเอง ก็เหมือนการรู้คุณลักษณะของเครื่องที่เราบิน
.
ไม่มีนักบินแบบใดที่ดีที่สุด
.
มีแต่นักบินที่รู้จักตัวเองดีที่สุด และพวกเขาจะโบยบินไปได้ไกลกว่าเดิมเสมอ
.
อ่านบทความอื่นๆได้ใน Facebook Page : Hovering Inspirations 👇
https://www.facebook.com/profile.php?id=61558412223812&mibextid=ZbWKwL
.
