เบื้องหลังการฝึกบิน ไม่ใช่แค่พุ่งเป้าไปที่ทักษะเพียงอย่างเดียว แต่ต้องกระตุ้นใจ งัดพลังบวกของผู้ฝึกออกมาเยอะๆ
.
การฝึกบิน ไม่ใช่แค่สอนให้จำขั้นตอน หรือคอนโทรลเครื่องอย่างถูกต้องตามโปรไฟล์ หากแต่คือการหล่อหลอมความมั่นใจ ทัศนคติ และจิตวิญญาณของการเป็นนักบิน
.
หนึ่งในเครื่องมือทรงพลังที่ควรใช้ให้เป็นสำหรับกระบวนการนี้คือสิ่งที่เรียกว่า ‘Positive Reinforcement’
.
Positive Reinforcement คืออะไร?
.
ตามทฤษฎีการเรียนรู้ของ บี.เอฟ. สกินเนอร์ (B.F. Skinner) นักจิตวิทยาชาวอเมริกัน ผู้บุกเบิกทฤษฎี พฤติกรรมนิยม (Behaviorism) เขานำเสนอแนวคิดเรื่อง ‘Operant Conditioning’ อธิบายไว้ว่า
.
“พฤติกรรมใดที่ได้รับการตอบสนองเชิงบวก มีแนวโน้มที่จะถูกทำซ้ำ”
.
Positive Reinforcement จึงหมายถึงการให้ รางวัล คำชื่นชม หรือสิ่งที่ทำให้ผู้เรียนรู้สึกดี เพื่อส่งเสริมให้พฤติกรรมที่ถูกต้องนั้นเกิดซ้ำอีก
.
(การเรียนรู้แบบ Operant Conditioning จะใช้ ‘ผลลัพธ์’ เป็นตัวหล่อหลอมพฤติกรรม)
.
ในบริบทของการบิน ไม่ได้แปลว่าต้องมีรางวัลเป็นสิ่งของ แต่อาจเป็นคำพูดง่ายๆ ที่ใช้ในเวลาที่เหมาะเจาะ
.
ตัวอย่างการใช้ Positive Reinforcement ในการฝึกบิน
.
– คำชมเชย (Verbal Praise) เช่น “เยี่ยมมาก! คุณสามารถรักษาระดับความสูงผ่านสภาพอากาศแปรปรวนได้ดีมาก”
– การยอมรับความก้าวหน้า (Acknowledging Improvement) เช่น “การควบคุมการลอยตัว (Hover) ของคุณก้าวหน้าขึ้นอย่างชัดเจน เมื่อเปรียบเทียบจากบทเรียนที่แล้ว”
– การกระตุ้นให้ประเมินตนเอง (Encouraging Self-Assessment) เช่น “คุณคิดว่าการบินลงจอดครั้งนี้เป็นอย่างไรบ้าง?”
– การให้ความรับผิดชอบมากขึ้น (Allowing More Responsibility) เช่น มอบหมายให้ควบคุมเครื่องหรือแก้ไขสถานการณ์เองมากขึ้น เพื่อเพิ่มความมั่นใจ
.
ประโยคเหล่านี้ แม้เพียงสั้นๆ แต่มันสะกดใจนักบินไปทั้งชีวิต ซึ่งควรใช้อย่างถูกจังหวะด้วย
.
ในสมองของคนเรา โดพามีน (Dopamine) คือสารเคมีแห่งรางวัลที่หลั่งออกมาเมื่อรู้สึกภาคภูมิใจหรือรู้สึกว่าได้รับการยอมรับ
.
หากครูสามารถให้ feedback ได้ในจังหวะที่เหมาะสม เช่น
.
– หลังทำสิ่งที่ยากได้สำเร็จ
– หลังพยายามแก้ไขข้อผิดพลาดจากครั้งก่อน
– หรือเพียงแค่ ‘กล้า’ ทำในสิ่งที่เคยกลัว
.
สิ่งนี้จะช่วย ปลุกแรงขับภายใน (Intrinsic Motivation) ให้ผู้เรียนอยากพัฒนาตัวเองต่อไป โดยไม่ต้องรอแรงผลักจากภายนอก
.
เปรียบเสมือนการรดน้ำต้นไม้ให้เติบโต
.
– หากรดมากเกินไปจนดูเหมือนไร้ความหมาย (ชมพร่ำเพรื่อ) ต้นไม้จะเฉา
– หากรดน้อยไป (ไม่เคยให้กำลังใจ) ต้นไม้จะเหี่ยว
-ถ้ารดถูกจังหวะ ในวันที่แดดแรง หรือหลังจากต้นไม้ออกดอกเล็กๆ แม้เพียงหนึ่งดอก
.
ต้นไม้จะเติบโตขึ้นมาอย่างมั่นคง และกล้าที่จะผลิดอกอีกครั้ง
.
ทำไม Positive Reinforcement ถึงสำคัญในห้องนักบิน ?
.
เพราะ ‘ความมั่นใจ’ คือองค์ประกอบสำคัญของความปลอดภัย
.
– นักเรียนที่ได้รับคำชมเชยอย่างตรงประเด็น มักจะ ‘กล้าทำซ้ำ’ ในสิ่งที่ถูกต้อง และเพิ่มพูนความมั่นใจไปเรื่อยๆ
– ครูที่รู้จักใช้ Positive Reinforcement จะสามารถ ลดความกลัวให้กับศิษย์ และเพิ่มพื้นที่การเรียนรู้
– และเมื่อถึงวันที่พวกเขาต้องบินเพียงลำพัง ความเชื่อมั่นในตนเองจะเป็นเสมือน ‘เครื่องยนต์สำรอง’ ที่ช่วยพยุงให้พวกเขามั่นใจเมื่ออยู่กลางท้องฟ้า
.
การเป็นครูการบิน ไม่ใช่เพียงสอนให้บินได้
.
แต่คือการ ‘ปั้นมนุษย์คนหนึ่ง’ ให้กลายเป็นนักบินที่เชื่อมั่นในตนเองภายใต้ความกดดันระดับสูง
.
คำพูดเพียงไม่กี่คำในวันนี้
.
อาจกลายเป็น ‘เสียงในหัว’ ที่คอยย้ำเตือนให้เขา ‘ลุกขึ้นมาบินอีกครั้ง’ ในวันที่เขาต้องล้มลงกลางพายุ
.
หรืออาจกลายเป็นเสียงที่ฝังใจลึก หากเสียงนั้นไม่เสริมแรงบวก แต่กลับสร้างพลังลบ มันก็จะคาใจไปตลอดชีวิตเช่นกัน
.
บวกมากไปก็ล้น ลบมากไปก็เฉา จังหวะจะโคนจึงสำคัญนัก
.
Positive Reinforcement จึงไม่ใช่แค่เทคนิคการสอน
.
แต่คือ ศิลปะในการสร้างคน และการปลุกศักยภาพที่ซ่อนอยู่ในหัวใจของผู้เรียน
.
.
อ่านบทความอื่นๆได้ใน Facebook Page : Hovering Inspirations 
https://www.facebook.com/profile.php?id=61558412223812&mibextid=ZbWKwL